Τυπωμένο στην πάνω αριστερή γωνία μιας από τις πλέον παραδοσιακές εφημερίδες του κόσμου της New York Times* το μότο "All the News That's Fit to Print" έδινε το δημοσιογραφικό στίγμα της εποχής . Το ιδανικότερο για όλους -δημοσιογράφους και αναγνώστες - θα ήταν η ύπαρξη μιας εφημερίδας που θα μπορούσε να χωρέσει όλα τα γεγονότα που συμβαίνουν καθημερινά σε όλες της γωνιές του πλανήτη. Όπως είπε κάποτε ο Walter Lippman : «Όλοι οι δημοσιογράφοι , σε όλο τον κόσμο , να δούλευαν 24 ώρες το 24ωρο δεν θα μπορούσαν να καλύψουν όλα τα γεγονότα.» Ίσως αυτή να είναι μια απλουστευμένη απάντηση στο ερώτημα γιατι το διαδίκτυο κερδίζει συνεχώς έδαφος στην μάχη της ενημέρωσης. Πόσο εφικτό είναι όμως αυτό για μια εφημερίδα ; Η απόφαση του τι είναι είδηση είναι ο κεντρικός πυρήνας της δημοσιογραφικής εργασίας ; Η κοινωνιολογική προσέγγιση του Gans ότι τελικά οι δημοσιογράφοι ίσως να έχουν «απορροφήσει» και να εκφράζουν στην εργασία τους τις κυρίαρχες θεωρίες της κοινωνίας στην οποία και διαβιούν -χωρίς καν να το γνωρίζουν - θα μπορούσε να δώσει μια απάντηση στον τρόπο που γίνεται η επιλογή μια είδησης.Τέσσερις οπτικές γωνίες, τέσσερις μελέτες, τέσσερις επεξηγήσεις για να αρχίσουμε να βλέπουμε την δημοσιογραφία «αλλιώς» ή ίσως όπως θα έπρεπε να είναι . Από τη θεωρία στην πράξη , ακολουθώντας απλά βήματα που τόσο εύστοχα οι μελετητές και ερευνητές αποτυπώνουν στα έργα τους .
Τα ερωτήματα τα οποία γεννούνται είναι πολλά. Θα μπορούσε άραγε να υπάρξει μια μορφή κωδικοποίησης, ένας οδηγός τον οποίο ο δημοσιογράφος θα μπορεί να χρησιμοποιεί ώστε να διασφαλίζεται με αξιόπιστο τρόπο τι πραγματικά αποτελεί είδηση και πως η αυτή θα υπηρετεί το κοινό περί δικαίου αίσθημα ; Κατά πόσον αυτός ο πρακτικός οδηγός ,αυτή η κωδικοποιημένη πρακτική , αφενός για την γνώση των κανόνων που ορίζουν το τι είναι είδηση και αφετέρου για το πώς πρέπει αυτή να αποτυπωθεί, μπορούν να έχουν καθημερινή εφαρμογή στη δημοσιογραφική καθημερινότητα που εξ΄ ορισμού στηρίζεται στην ανάγκη για γρήγορη μετάδοση του γεγονότος; Μήπως τελικά η θεωρητική προσέγγιση για έναν επαγγελματία δημοσιογράφο είναι μια αυτοματοποιημένη ακούσια πρακτική και η ύπαρξη των κανόνων απλά επιβεβαιώνει την επιλογή του σε ένα συγκεκριμένο θέμα;
Καθώς το διαδίκτυο, τα social media αλλά και η ταχύτατα αναπτυσσόμενη «δημοσιογραφία των πολιτών» έχουν καταφέρει να «επικοινωνούν» ένα γεγονός τουλάχιστον ταχύτερα , οδηγώντας πολλούς στην αμφισβήτηση των επαγγελματιών δημοσιογράφων , θα μπορούσε κάποιος να σκεφτεί πως πλέον η επιλογή του τι είναι είδηση μέσα από τους παραπάνω κανόνες είναι ζωτικής σημασίας.
*Οι New York Times παρέμειναν στο οκτάστηλο , πολλά χρόνια μετά την απόφαση των υπολοίπων εφημερίδων να γυρίσουν στο εξάστηλο. Είναι όμως διαθέσιμη για το iPhone και το iPod Touch ήδη από το 2008 και πρόσφατα και για το IPad.
Gans : Deciding What’s News – The organization of Story Selection
Ο Γκάνς στην κοινωνιολογική προσέγγιση του στον τρόπο επιλογής της είδησης υποστηρίζει ξεκάθαρα ότι η «πολυπρισματικότητα» , δηλαδή η αρχική εξέταση των πολλαπλών προοπτικών στην είδηση είναι ζωτικής σημασίας τόσο για την δημοσιογραφία όσο και για την δημοκρατία τονίζοντας πως στο «αξιακό μέτρο» θα έπρεπε να βρίσκεται ίσως πάνω και από την αρχή της αντικειμενικότητας.Παράλληλα κάνει αναφορά σε συγκεκριμένες τεχνικές τονίζοντας ιδιαίτερα την ανάγκη η είδηση να έχει αναφορές από διαφορετικές πηγές και ο δημοσιογράφος να είναι απαλλαγμένος από τα προσωπικά του πιστεύω και αντιλήψεις.
Η στρατηγική της αντικειμενικότητας μέσω της κοινωνιολογικής προσέγγισης του Γκάνς δίδεται σε απλά βήματα ξεκινώντας από την συνειδητή προσπάθεια του δημοσιογράφου να «απομακρυνθεί» και να κρατήσει την προσωπική του άποψη μακριά - όχι απαραίτητα σε σχέση με την επιλογή αυτή καθ ‘αυτή του θέματος – άλλα σε σχέση με τη μέθοδο με την οποία συγκεντρώνει τα πραγματικά περιστατικά ώστε η τελική ιστορία ή το αποτέλεσμα της «έρευνας» να μην είναι μια προσωπική δήλωση που θα υποστηρίζει απλά τις αξίες του γράφοντος ή του ερευνητή. Ο Γκάνς πιστεύει πως η αντικειμενικότητα παίζει μεγάλο ρόλο όχι μόνο για την ίδια την είδηση και το μέσο, αλλά και για την ίδια του την επιβίωση. Και αυτό διότι όπως εξηγεί, από την στιγμή που ένα Μέσο εγκαταλείπει την αντικειμενικότητα και ταυτίζεται, παίρνει θέση δηλαδή σε ένα συγκεκριμένο ζήτημα, πολιτικό , οικονομικό ή κοινωνικό – ιδιαίτερα σε θέματα για τα οποία το κοινό είναι διαιρεμένο - διατρέχει τον κίνδυνο να αποξενώσει πολλούς αναγνώστες που δεν συμφωνούν με τη θέση της εφημερίδας και στη συνέχεια τους διαφημιστές που θα ανησυχούν για την αποστροφή των αναγνωστών.
Galtung&Ruse : The structure of Foreign News
Στην θεωρητική προσέγγιση τους, για το πώς κρίνεται ποιο γεγονός αξίζει να γίνει «είδηση» οι Galtung & Ruge , παραθέτουν συγκεκριμένους παράγοντες , και αναφέρονται αναλυτικά και με παραδείγματα στα όσα πρέπει να έχει στο μυαλό του ένας δημοσιογράφος ,ξεκαθαρίζοντας όμως πως η μελέτη τους «υποθέτει» και δεν «καταδεικνύει» ότι όντως η παρουσία αυτών των παραγόντων έχουν αποδεδειγμένα αποτελέσματα στο κοινό. Το εύρος , η σαφήνεια , η σημασία , η σπανιότητα, κ.α. στο σύνολο δώδεκα παράγοντες και οκτώ υποπαράγοντες που δεν είναι αναγκαία ανεξάρτητοι ο ένας από τον άλλο , σύμφωνα με τους Galtung & Ruge βγάζουν ένα γεγονός από τον χαρακτηρισμό του συμβάντος και το τοποθετούν στο κάδρο της «είδησης». Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο πως ένα αρνητικό γεγονός προκρίνεται ως είδηση ειδικά όταν συνυπάρχουν και όλοι οι ανωτέρω παράγοντες .
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου